The Walt Disney Company

MODERN FİZİK

Bilimsel Danışmanlı
Disney Maceraları

Hazırlayan: eankara

16 Ekim 1923’te küçük bir çizgi film stüdyosu olarak kurulan The Walt Disney Company (TWDC), bugün dünyanın en tanınmış ve etkili eğlence imparatorluklarından biri. Disney şirketi, sadece eğlenceyi amaçlayan bir kuruluş değil, aynı zamanda bilim konularıyla ilgili projeler de gerçekleştiriyor. Bu yazıda, Disney çizgi roman karakterleri aracılığıyla topluma, bilim ve uzay araştırmalarındaki en son keşiflere, çalışmalara ait bilgilerin aktarılmalarıyla ilgili örnekler göreceğiz. Göreceklerimiz ağırlıklı olarak ‘’ Modern Fizik ‘’ konuları olacak.

Tarih: 18 Kasım 1928, yer ise New York’taki Colony Tiyatrosu. Senkronize sesi başarıyla kullanan ilk çizgi filmlerden biri izleniyordu; ‘’ Steamboat Willie ‘’. Film, aslında üçüncü Mickey Mouse çizgi filmiydi. ( İlki 1928 tarihli ‘’ Plane Crazy ‘’, ikincisi ‘’ The Gallopin Gaucho ‘’ ) Ama, topluma karşı gösterim şansını ilk defa bulmuştu. O kadar popüler oldu ki, Walt Disney iki haftalık gösterim için 1000 dolar aldı. Bu, Broadway’de bir çizgi film için ödenen en yüksek tutardı. Küçük ama sadık kadrosuyla Walt Disney Stüdyoları kurtarılmıştı ve çizgi dünyasının bir yıldızı doğuyordu.

Walt Disney von Braun ile

Wernher von Braun

Walt Disney

Disney evreni, çevredeki toplumu ve evrimini gözlemlemeye büyük önem verilerek, çeşitli sanatsal ve edebi deneyimler üzerine aşama aşama gelişti, efsane sanatçılar adını dünyaya duyurdu.

Floyd Gottfredson

Floyd Gottfredson Çizimi

Carl Barks

Carl Barks Çizimi

Bu durum, özellikle Floyd Gottfredson ve Carl Barks gibi büyük Amerikalı ustalar için olduğu kadar, Amerikan dışı Disney ekolü olan, İtalyan ekolü için de geçerlidir. Bu bağlamda, bilim kurgu boyutu, maceralardaki bilim alanı izleri kesinlikle göz ardı edilemez.

Disney dünyasının bilim alanları ile ilişkileri, yaklaşık olarak 20.yy.ortalarına kadar uzanıyor. Walt Disney’in birçok ilgi alanı arasında uzay ve uzayın keşfi de vardı. 1950’lerde, o zamanlar ABD Ordusu Balistik Füze Ajansı’nda çalışan ve V-2 roketinin babası olarak bilinen Wernher von Braun ile birlikte televizyon için üç özel program hazırladı. Ortak amaçları, yeni Amerikan uzay programına kamuoyu desteği sağlamaktı. İlki, 1955’te yayınlanan, canlı aksiyon/animasyon karışımı bir film olan “Uzaydaki Adam”dı. Eleştirmenlerden büyük beğeni toplayan bu program, 42 milyon izleyiciye ulaştı.

O yılın ilerleyen aylarında Walt Disney ile von Braun, İnsan ve Ay (Man and the Moon) adlı yapımda iş birliği yaptı. İlk film kadar başarılı olmuştu, Amerikan okullarında yaygın olarak okunan bir eğitim broşürüyle birlikte yayınlandı. Disney’in “bilimsel gerçeklere dayalı” programlar olarak adlandırdığı bu serinin sonuncusu olan Mars ve Ötesi (Mars and Beyond) ise 1957’de yayınlandı. Birçok kişi, bu programların Başkan Eisenhower’ı, yeni gelişmekte olan Amerikan uzay programını finanse etmeye teşvik ettiğine inanıyor.

Walt Disney “Atom bizim geleceğimizdir” diye düşünüyordu. Disney stüdyosunun televizyon programına ek olarak birçok atom projeleri vardı. ( Kitap ve sergiler gibi )

Disneyland

Tomorrowland

Bu yayınlar yapılırken Disney, Kaliforniya’nın Anaheim şehrinde ilk eğlence parkını (Disneyland) inşa ediyordu. Bu parkta, uzay temalı çeşitli oyun ve gösterilerin bulunduğu “Tomorrowland” da yer alıyordu.

Tomorrowland Çizimi

Adam Richter

Toronto Üniversitesi’nde doktora adayı olan Adam Richter, yakın tarihli bir blog yazısında , popüler Amerikan bilim anlayışının büyük ölçüde Disney World’ün cazibe merkezlerinden, özellikle de “ilerleme”nin ana tema olduğu “Tomorrowland”dan kaynaklandığını savunuyor. Gerçekten de, bu ilerleme teması Disney yapımlarında yaygın.

Richter, “Bilim tarihçileri için Disney World’un cazibe merkezlerini, 20. yüzyılın ortalarından beri bilime yönelik Amerikan tutumunu yansıtan eserler olarak görmek faydalı olur diye düşünüyorum.” diyor.

Giovana Blitzkow

Disney’in hem geçmiş hem de gelecekle ilgili vizyonlarının derinden kusurlu, hatta son derece rahatsız edici yönleri olduğunu da belirtmekte yarar var. Tarihsel araştırmacı, astrofizikçi Giovana Blitzkow çeşitli bilim adamlarıyla bir araştırma yapıp, makale yayınlamış.

Makalede;
‘’ Disney, animasyon teknikleri aracılığıyla insanların duygularına ulaşmaya çalışır. Otantik bir estetikle oluşturulmuş duygular yaratmayı ve popüler zevke hitap etmeyi hedefleyerek, farklı gruplara ulaşan cazibe merkezi oluşturmayı amaçlar. ‘’ diye açıklama yapılmış.

Disney stüdyoları tarafından üretilen eserlerin manüpülasyon etkileriyle ilgili, son derece önemli bir çıkarım!

Disney tarihi konuşulduğunda, Walt Disney’in Nazizm’e yaklaşımı da tartışma konusu olmuştur. Örneğin 1943 tarihli Donald Duck kısa filmi ‘’ Der Fuhrer’s Face ‘’ ( Führer’in Yüzü ) filmi En İyi Kısa Film dalında ‘’ Akademi Ödülü ‘’ kazanmıştır. Bugün, bu kısa film, Amerikan animasyonlu Nazi karşıtı, kısa propaganda filmi olarak tanımlanmaktadır. Disney ve ekibinin, yine bu filmle dünyaya Amerikan değerleri hakkında mesajlar ilettiği belirtilmektedir.

Disney tarihi tartışmaları devam ederken, bu yazıda Disney çizgi romanları aracılığıyla yürütülen, çok yararlı bir projeye ait çizgi romanları göreceğiz.

Projedeki Öykülerin Sanatçıları

Francesco Vacca
Yazar, Mickey Mouse ile okumaya başladığını söylüyor. Roma Çizgi Roman Okulu’nda senaryo yazarlığı eğitimi aldı, şimdilerde orada ders veriyor.

Marco Bosco
Mickey Mouse sayfalarını karıştırarak okumayı öğrenmiş ,otuz yıl sonra, her hafta aynı sayfalarda çizgi romana dönüşen hikayelerin en parlak yazarlarından biri oldu. Las Vegas Üniversitesi’nden hukuk ve nükleer fizik diplomasına sahip.

Alessandra Perina
Çocukluk yıllarında, Mickey Mouse, Tex, Asterix, Tenten ve Red Kit okumuş. Brera Güzel Sanatlar Akademisi’ne kaydoldu, burada resim, gravür ve illüstrasyon dersleri aldı. Disney Akademisi’ne çizgi roman sanatçısı adayı olarak katıldı ve 1990’ların başında Mickey Mouse’da ilk öykülerini yayınlamaya başladı. Mickey Mouse ciltlerinden Leonardo da Vinci’ye ayrılan 3315. sayısındaki çizimlerinden bir örnek görülüyor.

Giampolo Soldati
Çocukluğunu Marvel, Manga ve Disney kahramanlarıyla geçirdi. Sanat Okulu ve Milano Çizgi Roman Okulu’ndan mezun olduktan sonra çeşitli yayınevleriyle iş birliği yapmaya başladı. 1990’ların başında Epierre adlı yayın için fareler ve ördekler hakkında ilk öykülerini çizdi. Ayrıca büyük usta Carpi ile birlikte çalışma onuruna da erişti ve 1997’de Disney Akademisi’nden mezun oldu. 2019’da, senarist Roberto Gagnor ile birlikte yazdığı ” Bizanslı Pico ve Barbar Mozaiği ” öyküsüyle “Guidarello Yazarlık Gazeteciliği Ödülü”nü kazandı.

Maceralarda Marchese Desteği

İtalyan bilim insanı Marchese, üç Disney öyküsü ( 3477, 3527, 3538 No.lu ciltler ) aracılığıyla öğretilecek üç fizik alanını seçtiğini açıkladı. Seçtiği alanlar; uzay keşfi, parçacık fiziği ve yerçekimi dalgası tespiti. Bu nedenle, çizgi roman öykülerini üretmek için önce, Disney sanatçıları ve senaristleriyle birlikte çalışan üç bilim insanından oluşan bir ekip kurdu. Her bilim insanı, gerçekçi içerik ve çizimler elde etmek için alanın literatüründe bulunan çeşitli referanslardan yararlandı.

Öğrenme deneyimini daha da geliştirmek için, her öykünün ardından bilim insanının öyküde geliştirilen içerik hakkında daha fazla ayrıntı verdiği bilim raporları hazırlandı. Şimdi, kısaca bu öykülere bakalım.

Cimri Amca ve Mars Suları
Senaryo : Francesco Vacca
Çizim : Alessandro Perina
Öykü, Mickey Mouse’un 3477 no.lu cildinde, Haziran 2022 yılında yayınlandı. Konu olarak; Mars’ın keşfi ve kızıl gezegende eski mikrobiyal yaşam izlerini arama görevleri görülüyor. Macerada işlenen bu görevler için; 18 Şubat 2021’de Mars’a iniş yapan ‘’ Perseverance ‘’ adlı gezici aracından yararlanıldığı açıklandı.

Bu öykünün bilimsel danışmanı, NASA ve ESA’nın mevcut ve gelecekteki Mars görevleriyle Mars’ta yaşam arayan INAF (Istituto Nazionale di Astrofisica) Astrofizik Gözlemevi’nden İtalyan astrobiyolog Teresa Fornaro.

Cimri Amca ( Zio Paperone ), kızıl gezegene seyahati planlıyor. Zeki Gyro Gearloose (“Arşimet”) sayesinde Donald Duck (“Paperino”) ve tüm ördek çetesinin, uzay aracıyla Mars’a bir yolculuğuna çıktığını görüyoruz.

Mars Yüzeyi

Gaz Kromatografisi

Dergide yayınlanan diğer birçok bilim kurgu öyküsünün aksine, mevcut Mars görevlerinde kullanılan tüm aletlerin çizimi ve açıklamasına özel önem verildiği açıklandı. Mars’a indikten sonra, Disney karakterleri gezegenin jeofizik koşullarını değerlendirmek için çeşitli aletler kullanıyor. ( Örneğin, Mars toprağının ve kayalarının mineral bileşimini analiz etmek için X-ışını difraktometresi, gazları ayırmak ve atmosferi analiz etmek için gaz kromatografı veya Mars sularında yaşam için gerekli olan temel elementleri tespit etmek için kullanılan kütle spektrometresi gibi. )

Maceradaki uzay aracının çizimi için, Orion ve Starship uzay araçlarından esinlenilmiş. Tabii, okurları bekleyen önemli bir soru var ; ‘’ Donald Duck, Mars’ta ilkel yaşamın izlerini bulabilecek mi ?! ‘’

Cimri Amca ve Muon ( * )Sorunu
Senaryo : Marco Bosco
Çizim : Giampaolo Soldati
Öykü, Mickey Mouse’un 3527 no.lu cildinde, 2023 yılında yayınlandı. Öyküde, fizik ile birlikte arkeoloji, inşaat mühendisliği, volkanlar ve sanatı koruma gibi alanlara da yer verildi. Ana konu, son zamanlarda popüler hale gelen görüntüleme tekniği olan muografi ( muon radyografisi ). Ayrıca, yayın tarihinin de önemli bir anlamı oldu. Zira, muonların önemli bir rol oynadığı Higgs bozonu( ** )nun keşfinin 11. yıldönümü olan Temmuz 2023’te yayımlandı.

Muonlar

Higgs Bozonu

Bilimsel deneylerde muon parçacığını inceleyen Marchese, bu öykünün bilimsel danışmanı oldu. ( Marchese, Muonlar ve Higgs bozonu üzerine yaptığı çalışmalarla, 2016’da Denys Wilkonson ödülünü, 2020’de Oxford Üniversitesi’nden ATLAS Tez Ödülü’nü kazandı. )

Cimri Amca’nın para kasası, Banda Bassotti tarafından ciddi bir saldırıya uğrar. Binanın tüm yapısı ve güvenliği risk altına girer. Duvarın hangi kısımlarının etkilendiği konusundaki belirsizlik vardır. İnşaat mühendisleri tüm binanın yıkılıp yeniden inşa edilmesini önerir. Cimri Amca daha ucuz çözümler ister. Böylece, iç demir yapıyı ortaya çıkarabilen ve hasarı tespit edebilen, muografi tekniğini tanıtılır. Teknik, sürekli olarak kozmostan Dünya’yı bombalanması nedeniyle ücretsiz olan kozmik muonlara dayanmaktadır. Tabii, çözüm ücretsiz olunca Duck amca tarafından hemen onay görüyor !

Öykü, bilim insanları tarafından kullanılan iki farklı muografi tekniğini, muon radyografisini ve muon tomografisini ayrıntılı olarak açıklıyor. CERN Laboratuvarı, öyküde CERP “Centro di Eminenti Ricerche Paperopolesi” Laboratuvarı ( Duckburg Seçkin Araştırma Merkezi ) adıyla geçiyor. Macera ile yayınlanan bilimsel raporda, daha fazla ayrıntı yer almış. Ayrıca, 2012’deki CERN’de Higgs bozonunun keşfinde muonların önemini açıklandı. ( Bu keşif için P. Higgs ve F. Englert 2013’te Nobel Fizik Ödülü’nü aldı.)

TATLI RÜYALAR, CİMRİ AMCA
Senaryo : Marco Bosco
Çizim : Giampaolo Soldati
Öykü, derginin 3538. sayısında Eylül 2023’te yayımlandı. Öyküde, Kip S. Thorne, Barry C. Barish ve R. Weiss’in 2017 yılında fizik alanında Nobel Ödülü’nü kazandığı, yerçekimi dalgalarının tespiti konu ediliyor. Yayın tarihinin özel anlamı var. iİk yerçekimi dalgası tespitinin 8. yıldönümünde yayımlandı.

Bu öykünün bilimsel danışmanı; Texas Tech Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümü’nde doçent olan, ödüllü bilim insanı Alessandra Corsi.

Cimri Amca yine baş karakter. Uykusuzluğunu gidermek için, iki nötron yıldızının birleşmesi gibi yerçekimi dalgası kaynaklarını tartışan bilim televizyon programını izliyor . Bu süreçte altın gibi ağır elementlerin üretildiğini keşfettiğinde, konuya ilgi duymaya başlıyor. Duckburg Üniversitesi Fizik Bölümü ile iletişime geçer. Sonunda, Duckburg’da ilk yerçekimi dalgası interferometre( ***)sinin inşasını finansal olarak desteklemeye karar verir. Ardından, Donald Duck, Gyro Gearloose ile birlikte bu muazzam altın kaynağına ulaşmak için gezegeni terk eder.

Yerçekimi Dalgaları

Diğer hikayelerde olduğu gibi, bilimsel anlam taşıyan görüntü çizimlerinin gerçekçiliğine özel önem verildiği görülmektedir. İnterferometrik anten, bol miktardaki arka plan kaynaklarından gelen sinyallerin tespiti gibi.
Macerada işlenen fiziksel fikirler hakkında daha fazla ayrıntı, yayınlanan bilimsel raporda yer almış.

Luigi Marchese’nin Görüşleri
Öyküleri oluşturan bilim adamı Marchese, çeşitli röportajlarında projenin hazırlık süreci hakkında konuşmuş.

‘’ Bu fikir aklıma COVID-19 pandemisi sırasında geldi. Evde, karantinadaydım. Fikir, çocukları evde bilim okumaya zorlamak yerine, farklı alanlardaki en önemli atılımlardan bazılarını onların dünyasına getirmekti.

Bu fikri önermek için Mickey Mouse’un yayın kuruluna ulaştım. Çok heveslendiler! Daha sonra, ağımı kullanarak bir dizi hikaye geliştirmek için bir bilim insanı ekibi kurdum. 2022’de Mars’ta yaşam arayışları hakkında bir hikaye yayınladık, ardından diğer iki öykü geldi.

Disney sanatçılarıyla bir hikaye geliştirmek gerçekten eğlenceliydi. En zor kısım, hem bilimsel olarak doğru hem de çocuklar tarafından kolayca anlaşılabilecek bir hikaye geliştirmekti.

CERN tanıtım ekibi, hikayenin geliştirilmesi sırasında tüm aşamalarda yer aldı. CERN, aynı zamanda hikayenin bir parçası oldu. Disney dünyasında genellikle gerçek kurumlar ve insanlar Disney çizgi roman karakterlerine dönüştürülür.

Ben de kendimi, çalışmaları yaparken, bazen kendimi Donald Duck veya Goofy gibi hissettim ! Yazarlar, çizgi romanlarda olmazsa olmaz olan bilimsel gerçekliği fanteziyle karıştırmamaya çok dikkat ettiler. Proje benim için harika bir deneyim oldu. Çok şey öğrendim ve çocuklar tarafından bana yöneltilen 200 soruyu okurken çok eğlendim! En sevdiğim sorular, parçacıkları yiyip yiyemeyeceğimiz ve nötrinoların uyuyup uyumadığıydı. Biz bilim insanlarının bu tür bilimsel iletişim faaliyetlerine daha fazla katılmamız gerektiğine inanıyorum.‘’

Projenin Yankıları
Marchese, İtalyan Fizik Derneği (Societa Italiana di Fisica) tarafından verilen, çizgi romanlar aracılığıyla fiziği yaygınlaştırmaya yönelik çalışmaları nedeniyle SIF 2025 Bilim İletişimi ödülünü kazandı.

Yukarıda kısaca açıklanan üç öyküden oluşan proje, Disney Topolino’nun sosyal medya hesaplarında özel gönderilerle ve INAF, CERN, ETH ve EGO & Virgo İşbirliği kuruluşlarının sosyal medya hesaplarında tanıtıldı. Birçok İtalyan bilim blog yazarı, hikayelerin fiziksel içerik hakkında görüş bildirdi.

Eylül 2023’te, İsviçreli bir gazeteci bu proje hakkında bir televizyon haberi hazırladı ve ana haber bültenlerinde yayınlandı. Çocuklardan ve ebeveynlerden CERN laboratuvarına rehberli turlar için talepler gelmesine neden oldu. Ayrıca proje, Zürih’teki İtalya Başkonsolosluğu’na ve Zürih’teki iki İtalyan ilkokulu ve ortaokuluna ulaştı, okullar içi takip projesi oluşturulmasını sağladı.

İtalya ve İsviçre’deki olumlu sonuçlar, Luigi Marchese ve Ana Godinho liderliğinde yeni bir çok dilli proje ile daha da geliştirilmiş durumda.

Çeşitli yetkili ve sanatçılar eşliğinde gördüğümüz üç öykü dışında, bilim konularının işlendiği, yakın tarihlerde ( 2000 ve sonrası ) yayınlanan diğer Mickey Mouse maceralarından örnekler aşağıda bulunuyor.

Mars’a Yarış ( Topolino 2347 )
La corsa su Marte
Giorgio Pezzin Stefano Intini tarafından yayınlanmış. Kasım 2000’de yayınlanmış. Mars’ta bir otel zinciri kurma konusu işleniyor. Maceradaki uzay istasyonu görüntüleri, Wernher von Braun’un 1952’de tasarladığı ‘’ Halka Uzay İstasyonu Projesi ‘’nden esinlenerek çizilmiştir.

Fethry Ördeği ve Higgs Bozonu ( Topolino 2999 )Paperoga e il bosino di Higgs
Monteforte Bianchi ve Andrea Lucci tarafından yazıldı. Bu öykü , Higgs bozonunun Temmuz 2012’de keşfedilmesinden bir yıl sonra yayınlandı .

Mickey Mouse ve Doktor Pi’nin Deneyi ( Topolino 3175 )
Francesco Artibani tarafından yazılan öykü, Carlo Rovelli’nin ( öykünün sonunda Disney karakterine büründürülen ) danışmanlığında hazırlanmış.

1927 yılında Solvay konferansı katılımcıları

Alessandro Perina tarafından resimlenen bu öyküde, Mickey Mouse ve Goofy zamanda geriye yolculuk yaparak 1927’de düzenlenen ve Solvay’ın en önemli konferanslarından birinde Elektronlar ve Fotonlar Konferansı’na katılan Albert Einstein ile tanışıyorlar. ( Gerçekten de 1927 yılında, Belçikalı sanayici Ernest Solvay tarafından kurulan Solvay Enstitüsü’nde aynı adı taşıyan konferansların beşincisi düzenlenmişti. ) Yayın Tarihi 2016

Peter Kuarky’ye Ne Oldu? ( Topolino 3289 )
Che fine ha fatto Peter Quarky?
Öykü, Fausto Vitaliano tarafından kaleme alındı. Senarist, bilimsel gerçekleri açıklama (ve belki de basitleştirme) ihtiyacından kurtularak, Piero Angela’ya içten bir övgü yazmış. Super Quark’lar ( **** ) yer alıyor, bilim sahtekarlarını tiye alıyor. Yayın Tarihi 2018

La Scienza Raccontata da ( Topolino 3332 )
Bilim Anlatımı
Bu sayı yıldönümlerine ayrılmış. Bir çok farklı öykünün yanında, İnsanoğlunun Ay’a inişinin yıldönümü konusu işleniyor. Yayın tarihi 2 Ekim 2019

İl Ritardo Marziano ( Topolino 3365 )
Marslı Gecikme
Alessandro Sisti ve Mario Ferracina tarafından hazırlanan öykü Mayıs 2020’de yayınlanmış. Öykü, Mars ve Dünya arasındaki iletişim gecikmesi etrafında şekilleniyor. Yayın Tarihi 20 Mayıs 2020

Lo spazio raccontato da Topolino ( Topolino 3388 )
Mickey Mouse’un Anlattığı Uzay
Daha önce yayınlanmayan, toplamda sekiz adet Disney öyküsünden oluşuyor. İlgili basın bültenine göre; “insanoğlunun uzay endüstrisi alanında hangi hedeflere ulaştığı ve önümüzdeki birkaç yıl içinde gelecekteki hangi hedeflerin beklendiği anlatılmaya çalışılmış. Yayın, Panini Comics ve İtalyan Uzay Ajansı ( ASI ) iş birliği ile gerçekleştirilmiş. Yayın tarihi Ekim 2020.

Roy Lichtenstein, 1964 yılında West 26th Street’teki stüdyosunda Look Mickey adlı tablosuyla birlikte.

Mickey Mouse, tarihsel süreçte hem günlük kültürde hem de sanat alanında silinmez iz bırakarak, Andy Warhol, Keith Haring ve Roy Lichtenstein gibi Pop sanatçıları için favori bir konu haline geldi. Bugün popülerliğini sürdürme çabalarında bulunurken, bilimsel konulara ilişkin çeşitli projelerle, uzman bilim insanlarıyla çalışmalara devam ediyor.

Not : Yazıdaki Topolino ciltlerine Libgen sitesinden ulaşılabilir.

( * ) Muon : Elektrondan 207 kat daha ağır olan, atom altı temel parçacık.

( ** ) Higgs Bozonu : “Tanrı parçacığı” olarak da bilinen Higgs bozonu parçacığı, fizikçileri onlarca yıldır büyüleyen evrenin temel bir bileşenidir. Diğer temel parçacıklara kütle veren parçacık olarak, doğanın temel güçlerini anlamamızda çok önemli bir rol oynarlar.

( *** ) İnterferometre : Girişimölçer ya da İnterferometre, ışığın girişim özelliğinden faydalanılarak çok küçük mesafelerin ve maddelerinin kırılma indislerinin ölçümünde ve saydam cisimlerin yüzeylerinin düzgünlüğünün kontrolünde kullanılan bir ölçü aletidir. Uzaklıkları olağanüstü bir hassasiyet ile ölçmek için iyi yapılandırılmış bir yöntemdir.
( **** ) Kuark : Maddenin temel bileşenlerinden biri olan temel parçacık türü.